İstanbul'da Ayakkabı Tamircisi Nasıl Seçilir? 10 Soru

1. Fiyatı işe başlamadan, yazılı olarak söylüyor mu?

Sözlü fiyat, işin sonunda değişebilen fiyattır. "Bakarız, ona göre" cevabı, ayakkabıyı teslim ettikten sonra pazarlık yapacağın anlamına gelir. Fiyatı mesajla, fişle ya da bir not üzerinde yazılı olarak iste. Yazılı fiyatın içinde neyin olduğunu da sor: malzeme dahil mi, ek işlem çıkarsa ne olacak?

İyi bir tamirci, ek bir işlem gerekirse önce seni arar ve onayını almadan işlemeye devam etmez. Bunu baştan söylemiyorsa sen sor.

2. Ne yapılacağını ve ne yapılmayacağını listeliyor mu?

Çoğu kişi yalnız yapılacak işlerin listesini ister. Oysa yapılmayacak işler de en az onun kadar önemlidir. Eski bir deride derin çatlak tamamen kapanmayabilir, yıllanmış bir lekenin izi kalabilir, aşınmış bir kalıp eski şekline dönmeyebilir. Dürüst bir tamirci bunları baştan söyler.

"Hepsini hallederiz" yerine "şunu yaparız, şunu yapamayız" diyen kişiye güvenmek daha kolaydır. Listeyi yazılı almak, teslimde "bu da yapılacaktı" tartışmasını da önler.

3. Süre veriyor mu, yoksa "uğrarsın bakarız" mı diyor?

Süre vermek bir taahhüttür. "Bir hafta sonra gel" ile "şu tarihte hazır" arasında fark vardır. Özellikle etkinlik, düğün ya da seyahat öncesinde ayakkabına ihtiyacın varsa net bir tarih iste ve bu tarihin yazılı olmasına dikkat et.

Sürenin neye bağlı olduğunu da sor. Malzeme gelmesi, yapıştırıcının kuruması ya da yoğunluk gibi nedenler süreyi uzatabilir. Bunları önceden söyleyen biri, planlı çalışıyor demektir.

4. Garanti var mı, kapsamı yazılı mı?

"Garantimiz var" cümlesi tek başına bir şey söylemez. Garantinin ne kadar sürdüğünü, neyi kapsadığını ve neyi kapsamadığını sor. Örneğin yapılan yapıştırma ya da dikiş işi garanti kapsamında olabilir, ama ayakkabının başka bir yerinde sonradan çıkan hasar olmayabilir.

Garanti süresi ve koşulları yazılı değilse, ileride bir sorun çıktığında elinde dayanak olmaz. Yazılı bir not ya da sertifika, bu konuda en sağlam kanıttır.

5. Ayakkabıyı teslim alırken kayıt ve fotoğraf yapıyor mu?

Teslimde ayakkabının durumu kayda geçmiyorsa, sonradan "zaten böyleydi" ya da "bizde bozulmadı" tartışması çıkabilir. Güvenilir bir yer, ayakkabıyı alırken fotoğrafını çeker veya bir kayıt numarası verir. Teslim ederken sen de kendi telefonunla her açıdan fotoğraf çekmelisin; bu, tamirci ne yaparsa yapsın işe yarar.

Yenigoo'da da aynı mantıkla ilerliyoruz: işlem önce ayakkabının sekiz fotoğrafıyla yapılan raporla başlar, ayakkabı atölyeye giriş ve çıkışta fotoğraflanır ve her çift numaralı kayıtla ilerler. Nasıl çalıştığını nasıl çalışır sayfasında adım adım okuyabilirsin.

6. Hangi malzemeyi kullandığını söylüyor mu?

Yapıştırıcı, boya, dikiş ipi ve taban malzemesi işin ömrünü belirler. Her malzemenin adını ezbere bilmen gerekmez, ama "ne kullanıyorsunuz?" sorusuna net bir cevap duymak istersin. Cevap "hepsi iyi malzeme" gibi muğlaksa bir adım daha sorabilirsin: ayakkabımın malzemesine uygun mu?

Aynı yapıştırıcı her yüzeye uygun değildir. Deri, kauçuk, süet ve kumaş farklı davranır. Malzemeyi ayakkabıya göre seçen biri, işini biliyordur.

7. Taban orijinal mi, muadil mi, açıkça belirtiyor mu?

Taban değişiminde iki yol vardır: ayakkabının kendi markasının tabanı ya da ona uyan muadil bir taban. Her birinin avantajı ve fiyatı farklıdır. Sorun, hangisinin takıldığını sana söylememektir.

Sor: "Bu taban orijinal mi, muadil mi? Hangi kalınlıkta, hangi malzemeden?" Cevap açıksa karar sendedir. Cevap kaçamaksa, aynı soruyu başka bir yere de sorup karşılaştırabilirsin.

8. "Her şey yapılır" diyen tamirciye neden temkinli yaklaşmalı?

Her ayakkabı kurtarılamaz. Çürümüş bir taban, kalıbı tamamen çökmüş bir ayakkabı ya da derinden bozulmuş bir malzeme bazen onarılamaz. Bunu bilen biri "bakalım, ama bu kısmı yapamayabiliriz" der.

"Her şey yapılır" cümlesi çoğu zaman bir satış cümlesidir. Bu cümleyi duyduğunda, hangi işlerin yapılamayacağını açıkça sor. Cevap boş kalırsa, ayakkabını bırakmadan önce bir kez daha düşün.

9. Gösterdiği önce/sonra örnekleri kendi işi mi?

Tamirci vitrininde ya da internet sitesinde önce/sonra fotoğrafları gösteriyorsa, bu fotoğrafların o yerin kendi işi olup olmadığını sor. Başka bir yerden alınmış, internetten indirilmiş ya da yapay üretilmiş bir görsel, sana verilecek hizmet hakkında bir şey söylemez.

Görselin altında "temsilî" yazıyorsa bunu dürüstlük olarak gör; gerçek iş fotoğrafı gibi sunulan ama gerçek olmayan görsel ise kırmızı bayraktır. Bir işin gerçek önce/sonra örneğini, ayakkabı sahibinin izniyle paylaşılmış hâliyle görmek istersin.

10. Ödeme ve memnun kalmama durumu önceden konuşuluyor mu?

Ödeme ne zaman yapılıyor: baştan mı, teslimde mi? Ön ödeme istiyorsa ne kadarı, neden? İş beğenilmezse ne olacak: yeniden mi yapılacak, ücret iade mi edilecek? Bunlar işe başlamadan konuşulmuş ve mümkünse yazılmış olmalı.

Sen onaylamadan ödeme alınmaması iyi bir işarettir. Yenigoo'da bu böyledir: rapor ve fiyat onaylanmadan ödeme alınmaz ve işlem başlamaz. Paket ve fiyatlara göz atmak istersen paketler sayfasında baştan yazıyor.

Kontrol listesini nasıl kullanmalı?

On maddeyi de tek bir tamirciye sormak zorunda değilsin, ama en az beşini sormalısın. En önemli üçü şunlardır: yazılı fiyat, yapılmayacakların listesi ve garanti. Bu üçüne net cevap alamıyorsan başka bir yer aramaya değer.

Soruları sorarken tonuna dikkat et. İyi bir tamirci soruları bir güvensizlik olarak görmez, işini anlatma fırsatı olarak görür. Soruya sinirlenen, geçiştiren ya da "bizde öyle şey olmaz" diyen biri hakkında da bir fikir edinmiş olursun.

Son olarak, tamirci seçimi her zaman fiyata bakmaktan ibaret değildir. En ucuz teklif, ek işlemlerle sonunda pahalıya gelebilir. Yazılı, kapsamı belli ve süresi net bir teklif, genellikle en doğru karşılaştırma zeminidir.